سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
304
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
است بگوئيم مراد شاعر اينستكه زمان نسبت به هلاكت ممدوح بخل ميورزد . و وجه بطلان اين انتقاد آنست كه : زمان اگرچه نسبت به وجود ممدوح سخاوت از خود نشان داده و معناى سخاوت بذل به غير است و على القاعده بعد از بذل شئ مبذول در تصرّف باذل نيست ولى بايد بگوئيم : اين بيان نسبت بوجود جارى است امّا نظر به اعدام و افناء ممدوح صحيح است بگوئيم : اين امر در تصرّف زمان باقى بوده و زمان مىتواند هم نسبت به آن سخاوت كرده و ممدوح را اعدام كند و هم بخل ورزيده و از اهلاك او خوددارى كند . جواب اين تقرير بدون دليل و قرينه است و هيچ مدركى براى اينمعنا وجود ندارد و بفرض آن را صحيح دانسته و بپذيريم بايد بگوئيم : مصراع ابو تمام باز اجود و بهتر است زيرا از مثل اين گونه تكلّفات مستغنى مىباشد . شرح فارسى : توضيح قوله : اغارة و مسخا : وجه تسميه آن به اغاره اين است كه قائل دوّم كلام غير را بر عليه او تغيير داده است و ناميدنش به مسخ به خاطر آنست كه صورت نظم غير را به صورت ديگر مبدّل ساخته . قوله : كحسن السّبك : مقصود از آن خلوّ از تعقيد لفظى و